Rối loạn giấc ngủ

Q Liệu có thể trở lại giấc ngủ tự nhiên mà không cần thuốc ngủ không? Ngủ mà không cần dùng thuốc đã là ước mơ của tôi từ lâu.

A. Trở lại giấc ngủ tự nhiên mà không cần thuốc ngủ là hoàn toàn có thể. Nhiều người đã thành công bằng cách kết hợp Liệu pháp Nhận thức Hành vi (CBT) với các phương pháp điều trị y học cổ truyền Hàn Quốc đồng thời giảm dần liều lượng thuốc.

Q Tôi đã ngoài 70 tuổi. Liệu việc điều trị tại một phòng khám y học cổ truyền Hàn Quốc có hiệu quả đối với chứng rối loạn giấc ngủ của tôi không? Tôi không biết liệu việc giấc ngủ giảm dần theo tuổi tác là điều bình thường hay đó là một bệnh lý.

A. Mặc dù cấu trúc giấc ngủ thay đổi theo tuổi tác, nhưng nếu giấc ngủ không đủ đến mức ảnh hưởng đến chức năng ban ngày, thì đó là một vấn đề cần điều trị. Ngay cả đối với người cao tuổi, y học cổ truyền Hàn Quốc cũng có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách an toàn và hiệu quả.

Q Tôi hiện đang được điều trị chứng trầm cảm và rối loạn lo âu, nhưng tôi cũng bị mất ngủ. Liệu việc kết hợp điều trị tâm thần và y học cổ truyền Hàn Quốc có ổn không?

A. Vì trầm cảm, lo âu và mất ngủ có mối quan hệ hai chiều, chúng làm trầm trọng thêm lẫn nhau, nên việc điều trị cùng nhau sẽ hiệu quả. Có thể kết hợp thuốc điều trị tâm thần với y học cổ truyền Hàn Quốc, và điều này có thể được thực hiện một cách an toàn nếu bạn chia sẻ thông tin về các loại thuốc bạn đang dùng.

Q Tôi không thể ngủ được vào ban đêm do đau lưng và đau khớp mãn tính. Cơn đau xuất hiện trước hay chứng rối loạn giấc ngủ xuất hiện trước?

A. Đau mãn tính và rối loạn giấc ngủ tạo thành một vòng luẩn quẩn, làm trầm trọng thêm lẫn nhau. Giảm đau giúp cải thiện giấc ngủ, và giấc ngủ ngon hơn làm tăng ngưỡng chịu đau, do đó chúng có lợi cho nhau. Giải quyết cả hai vấn đề cùng lúc là cách tiếp cận hiệu quả nhất.

Q Trước khi ngủ 1~2 giờ vẫn đang xem điện thoại thông minh, vệ sinh giấc ngủ có thực sự quan trọng không?

A. Ánh sáng xanh từ điện thoại thông minh sẽ ức chế tiết melatonin, mạng xã hội và video ngắn sẽ giữ não ở trạng thái tỉnh thức. Chỉ cần tránh màn hình từ 1 giờ trước khi ngủ, thời gian ngủ sẽ giảm đáng kể.

Q Nếu tôi ngủ trưa vì mệt, tôi sẽ không ngủ được vào ban đêm. Tập thể dục có giúp ích không? Tôi nên làm gì để khắc phục tình trạng ngủ trưa?

A. Tập thể dục nhịp điệu thường xuyên giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, nhưng thực tế lại làm tăng sự tỉnh táo trong vòng ba giờ trước khi đi ngủ. Nên hạn chế ngủ trưa trước 3 giờ chiều và trong vòng 20 phút để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.

Q Tôi ngáy rất to và cảm thấy cực kỳ buồn ngủ vào ban ngày. Tôi nghĩ đó là chứng mất ngủ, nhưng liệu có phải là chứng ngưng thở khi ngủ không?

A. Nếu bạn gặp cả tình trạng ngáy to và buồn ngủ không kiểm soát được vào ban ngày, rất có thể bạn bị chứng ngưng thở khi ngủ. Cần phải xác nhận bằng phương pháp đo đa ký giấc ngủ (polysomnography) trước khi tiến hành điều trị bằng y học cổ truyền Hàn Quốc, và liệu pháp CPAP là ưu tiên hàng đầu nếu tình trạng ở mức độ trung bình hoặc nặng.

Q Uống thuốc thảo dược lâu ngày có hại cho gan không? Tôi đã uống thuốc ngủ lâu năm rồi nên rất lo lắng cho sức khỏe.

A. Thuốc thảo dược được kê đơn dựa trên chẩn đoán phân biệt chính xác có độ an toàn cao ngay cả khi sử dụng lâu dài. Nếu bạn đang dùng thuốc ngủ đồng thời, hãy theo dõi nồng độ men gan trong khi dùng thuốc thảo dược và không được tự ý ngừng thuốc ngủ.

Q Hiện tại tôi đang được kê đơn uống thuốc ngủ (zolpidem), uống kèm thuốc Đông y có được không? Cả hai đều có tác dụng an thần nên tôi lo lắng.

A. Zolpidem và thuốc Đông y thông thường có thể dùng kèm nếu cách nhau 1–2 giờ. Tuy nhiên cả hai đều tác động lên thần kinh trung ương nên cần sự điều phối giữa bác sĩ Đông y và bác sĩ kê đơn, và không tự ý giảm liều thuốc ngủ.

Q Rối loạn giấc ngủ điều trị bao lâu thì đỡ hơn? Tôi đã mấy năm không ngủ được tử tế.

A. Đa số trường hợp, điều trị đều đặn 2–3 tháng sẽ cải thiện rõ rệt thời gian vào giấc và duy trì giấc ngủ. Càng mạn tính thì việc xử lý đồng thời nỗi lo âu về giấc ngủ càng quan trọng đối với tốc độ hồi phục.

Q Trong quá trình điều trị, giấc ngủ đã cải thiện nhưng khi găp áp lực lại tô kém. Có cách nào ngăn chặn tái phát không?

A. Rối loạn giấc ngủ dễ tái phát dưới áp lực vì mău đối của não còn ủy đái. Duy trì thói quen vệ sinh giấc ngủ tốt và phát hiện sới cảnh báo tái phát sớm là chữa khóa để ngăn chặn tái phát.

Q Mất ngủ vì sao xảy ra? Cứ nằm xuống là suy nghĩ nối tiếp nhau và hoàn toàn không ngủ được.

A. Khi các yếu tố khiến não duy trì trạng thái hưng phấn — căng thẳng, lo âu, trầm cảm — tích tụ, não bỏ qua tín hiệu đáng lẽ đưa vào giấc ngủ. Vệ sinh giấc ngủ kém, đau mãn tính và thay đổi nội tiết cũng là nguyên nhân chính.

Q Phòng khám nói Tâm và Thận của tôi mất cân bằng — điều đó liên quan gì đến giấc ngủ?

A. Trong Đông y, Tâm (心) chủ về tinh thần và ý thức, Thận (腎) chủ về tinh khí và làm mát. Khi cân bằng giữa hai tạng bị phá vỡ, Tâm hỏa bốc lên kích thích tinh thần, khiến khó đi vào giấc ngủ.

Q Uống một tách cà phê vào buổi chiều cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ sao? Rượu dường như lại giúp tôi ngủ ngon hơn, có đúng không?

A. Caffeine lưu lại trong cơ thể trên 5–6 giờ sau khi nạp, cản trở giấc ngủ. Rượu tuy giúp ngủ nhanh hơn nhưng ức chế giấc ngủ REM ở nửa sau, ngược lại làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Q Không phải ngày căng thẳng đặc biệt gì, nhưng tôi vẫn không ngủ được mà không rõ lý do. Điều gì đang cản trở giấc ngủ của tôi?

A. Rối loạn giấc ngủ mạn tính thường kéo dài ngay cả khi không có sự kiện căng thẳng. Chính nỗi lo âu về giấc ngủ, giờ ngủ không đều, và việc học liên kết giường-tỉnh táo là các yếu tố duy trì chính.

Q Tôi đang tìm một phòng khám Đông y điều trị chứng mất ngủ gần quận Dong-gu hoặc Dongincheon ở Incheon. Buổi khám ban đầu diễn ra như thế nào?

A. Trong buổi khám ban đầu, chúng tôi sẽ đánh giá kỹ lưỡng thói quen ngủ của bạn (thời gian đi vào giấc ngủ, số lần thức giấc và thời lượng ngủ), các triệu chứng đi kèm và liệu bạn hiện có đang dùng thuốc ngủ hay không. Sau khi chẩn đoán phân biệt, chúng tôi sẽ lập kế hoạch điều trị bằng thuốc Đông y và châm cứu.

Q Việc điều trị rối loạn giấc ngủ được tiến hành theo trình tự nào? Tôi tò mò liệu chỉ dùng thuốc thảo dược có đủ hay cần phải kết hợp thêm châm cứu.

A. Quá trình diễn ra theo trình tự sau: Giai đoạn 1: Bắt đầu kê đơn thuốc thảo dược sau khi chẩn đoán phân biệt → Giai đoạn 2: Điều trị châm cứu đồng thời (điều hòa hệ thần kinh tự chủ) → Giai đoạn 3: Hướng dẫn điều chỉnh vệ sinh giấc ngủ → Giai đoạn 4: Điều chỉnh đơn thuốc sau khi triệu chứng ổn định.

Q Thuốc thảo dược hay châm cứu có thực sự hiệu quả trong điều trị rối loạn giấc ngủ không? Tôi tò mò liệu chúng có tốt hơn thuốc ngủ hay không.

A. Các nghiên cứu đã khẳng định rằng các loại thuốc ngủ thảo dược như Sanjointang và Gyeobitang có hiệu quả trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ mà không gây nghiện. Mặc dù tác dụng không tức thì như thuốc ngủ, nhưng ưu điểm của chúng nằm ở việc khôi phục lại chu kỳ giấc ngủ tự nhiên mà không cần dùng thuốc.