Hay quên & Phòng ngừa sa sút trí tuệ

Q Bố mẹ tôi có tiền sử gia đình mắc chứng mất trí nhớ. Liệu tiền sử gia đình có nghĩa là cuối cùng tôi cũng sẽ bị mất trí nhớ? Việc phòng ngừa có khả thi không?

A. Tiền sử gia đình làm tăng nguy cơ, nhưng đó không phải là định mệnh. Có những nghiên cứu cho thấy ngay cả khi có nguy cơ di truyền, việc quản lý lối sống và điều trị có thể làm chậm sự khởi phát của bệnh hoặc giữ cho các triệu chứng ở mức độ nhẹ.

Q Làm thế nào để phân biệt giữa chứng hay quên thông thường và chứng mất trí nhớ? Khi nào bạn nên đi khám thần kinh?

A. Quên là khi bạn có thể nhớ lại điều gì đó với một gợi ý, trong khi việc không nhớ được ngay cả khi có gợi ý, bị lạc trên những con đường quen thuộc hoặc trải qua những thay đổi về tính cách là dấu hiệu của chứng mất trí nhớ. Nếu những triệu chứng này xuất hiện, bạn nên đi khám thần kinh càng sớm càng tốt.

Q Tôi nghe nói rằng trầm cảm làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Liệu có thể điều trị trầm cảm và chứng hay quên cùng lúc không?

A. Trầm cảm khiến vùng hồi hải mã trong não bị teo lại, làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ lên hơn gấp đôi. Vì điều trị trầm cảm thường dẫn đến cải thiện trí nhớ, nên việc điều trị cả hai tình trạng cùng lúc sẽ hiệu quả.

Q Tôi bị huyết áp cao; nó liên quan đến sức khỏe não bộ như thế nào? Kiểm soát huyết áp có thể ngăn ngừa chứng mất trí nhớ không?

A. Huyết áp cao ở độ tuổi trung niên là một yếu tố nguy cơ đáng kể làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ lên hơn 60%. Duy trì huyết áp trong phạm vi bình thường giúp trực tiếp ngăn ngừa chứng mất trí nhớ do mạch máu bằng cách giảm tổn thương các mạch máu não.

Q Tập thể dục có thực sự hiệu quả trong việc phòng ngừa chứng mất trí nhớ không? Tôi nên tập loại bài tập nào và với cường độ như thế nào?

A. Các nghiên cứu cho thấy tập thể dục nhịp điệu làm tăng lưu lượng máu lên não và thể tích vùng hồi hải mã, làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ hơn 30%. Trên thực tế, đi bộ nhanh hoặc đạp xe ít nhất 150 phút mỗi tuần là phương pháp hiệu quả nhất.

Q Tôi khó ngủ vào ban đêm; điều này có liên quan đến chứng mất trí nhớ không? Làm thế nào tôi có thể cải thiện giấc ngủ của mình?

A. Trong khi ngủ, các chất thải được loại bỏ khỏi não. Nếu thiếu ngủ kéo dài, quá trình này sẽ bị gián đoạn, làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Ngủ đủ giấc và từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm là rất quan trọng.

Q Uống Gongjindan hoặc Chongmyungtang trong thời gian dài có an toàn không? Có gây hại cho gan không?

A. Thuốc thảo dược, được bào chế từ các loại thảo dược tinh chế theo lời khuyên của bác sĩ y học cổ truyền Hàn Quốc, được quản lý để giảm thiểu gánh nặng cho gan ngay cả khi sử dụng lâu dài. Bạn có thể tiếp tục sử dụng chúng một cách an toàn vì tình trạng sức khỏe của bạn được theo dõi thường xuyên và đơn thuốc được điều chỉnh phù hợp.

Q Tôi đã dùng thuốc huyết áp và thuốc hạ đường huyết trong thời gian dài. Liệu có ổn không nếu tôi dùng thêm thuốc thảo dược như Trùng Khánh Thang cùng lúc?

A. Trong hầu hết các trường hợp, có thể dùng cùng nhau nếu có khoảng thời gian cách nhau (1 đến 2 giờ). Tuy nhiên, bạn cần thông báo cho chúng tôi về các loại thuốc bạn đang dùng hiện tại trong quá trình tư vấn để tránh tương tác thuốc.

Q Đã một năm kể từ khi chứng hay quên của tôi trở nên tồi tệ hơn. Liệu bây giờ bắt đầu điều trị có quá muộn không? Tôi có thể mong đợi sự cải thiện đến mức nào?

A. Bắt đầu điều trị càng sớm, hiệu quả càng cao. Nghiên cứu cho thấy việc quản lý tích cực trong giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) có thể làm chậm sự tiến triển của chứng mất trí nhớ và phục hồi trí nhớ và khả năng tập trung ở một mức độ nào đó.

Q Tôi đang ở độ tuổi 50 và muốn phòng ngừa chứng mất trí nhớ sau khi chứng kiến tình trạng của bố mẹ mình. Liệu bắt đầu sớm có hiệu quả hơn không?

A. Vâng, càng bắt đầu phòng ngừa sớm thì hiệu quả càng cao. Độ tuổi 50 là thời điểm mà khả năng thích ứng của não bộ vẫn còn tốt, giúp việc quản lý lối sống và điều trị đạt hiệu quả cao nhất.

Q Chứng hay quên của tôi ngày càng trầm trọng, vì vậy tôi lo lắng đó có thể là giai đoạn đầu của chứng mất trí nhớ. Suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) là gì?

A. MCI là giai đoạn tiền mất trí nhớ, trong đó trí nhớ suy giảm, nhưng các hoạt động sinh hoạt hàng ngày vẫn có thể thực hiện độc lập. Vì khoảng 15% trường hợp MCI tiến triển thành chứng mất trí nhớ mỗi năm, nên việc quản lý nó trong giai đoạn này là rất quan trọng.

Q Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ? Tôi lo lắng vì tôi bị huyết áp cao và tiểu đường.

A. Tăng huyết áp, tiểu đường, tăng lipid máu, hút thuốc, béo phì, trầm cảm, thiếu ngủ và cô lập xã hội là những yếu tố nguy cơ chính gây ra chứng mất trí nhớ. Chỉ cần kiểm soát tốt huyết áp và lượng đường trong máu cũng có thể làm giảm đáng kể nguy cơ này.

Q Có loại thực phẩm nào tốt cho việc phòng ngừa chứng mất trí nhớ không? Tôi nên thay đổi chế độ ăn uống hàng ngày như thế nào?

A. Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải (cá, dầu ô liu, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt) làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Mấu chốt là giảm thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và đường, đồng thời tăng cường ăn rau nhiều màu sắc và cá béo.

Q Có đúng là việc ở nhà sau khi nghỉ hưu sẽ đẩy nhanh quá trình khởi phát chứng mất trí nhớ không?

A. Sự cô lập xã hội là một yếu tố nguy cơ mạnh mẽ làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Các hoạt động bên ngoài kích thích não bộ, chẳng hạn như trò chuyện, giao lưu, sở thích và hoạt động tình nguyện, thực sự hiệu quả trong việc phòng ngừa chứng mất trí nhớ.

Q Tôi cần đến khám và điều trị dự phòng chứng mất trí nhớ bằng y học cổ truyền Hàn Quốc tại Dongincheon, Incheon với tần suất như thế nào?

A. Trong 1 đến 2 tháng đầu, thông thường bạn nên đến khám khoảng một lần mỗi tuần và uống thuốc thảo dược hàng ngày. Khi tình trạng ổn định, tần suất khám sẽ giảm xuống còn một lần mỗi hai tuần hoặc một lần mỗi tháng để tiếp tục điều trị lâu dài.

Q Quy trình điều trị phòng ngừa sa sút trí tuệ theo y học cổ truyền Hàn Quốc diễn ra theo trình tự nào? Những việc cần làm trong lần khám đầu tiên là gì?

A. Trong lần khám ban đầu, tình trạng tổng thể của bệnh nhân liên quan đến sức khỏe não bộ, chẳng hạn như trí nhớ, giấc ngủ và tuần hoàn máu, sẽ được kiểm tra và phân loại. Sau đó, quá trình điều trị tiến hành từng bước qua giai đoạn 1 và 2, tập trung vào việc bổ sung dịch não tủy, phục hồi khí huyết và quản lý sinh hoạt hàng ngày.

Q Liệu có thực sự có thể ngăn ngừa chứng mất trí nhớ bằng thuốc thảo dược? Người ta nói rằng Chongmyungtang và Gongjindan có hiệu quả, nhưng liệu có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này?

A. Có những kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy các bài thuốc như Chongmyungtang và Gongjindan cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Tuy nhiên, chúng không phải là thuốc chữa khỏi chứng mất trí nhớ; mà đúng hơn, chúng có vai trò quan trọng trong việc giúp duy trì chức năng não và làm chậm tốc độ suy giảm.

Q Khoa thần kinh không kê đơn thuốc riêng biệt nào để phòng ngừa chứng mất trí nhớ. Liệu y học cổ truyền Hàn Quốc có thể làm được điều mà y học phương Tây không thể?

A. Hiện nay, y học phương Tây chưa có loại thuốc nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn chứng mất trí nhớ. Y học cổ truyền Hàn Quốc tiếp cận vấn đề bằng cách giảm nguy cơ thông qua việc duy trì chức năng não, tăng cường trí nhớ và cải thiện lưu thông máu; phương pháp này có ý nghĩa khi kết hợp với việc quản lý lối sống.