Bệnh viêm ruột (IBD)

Q Chỉ y học cổ truyền có thể chữa khỏi hoàn toàn IBD không? Tôi không chắc nên kỳ vọng bao nhiêu.

A. Cách tiếp cận nhằm chữa khỏi IBD chỉ bằng y học cổ truyền là không thực tế và không được khuyến nghị. Thế mạnh thực tế của y học cổ truyền là hỗ trợ phục hồi niêm mạc, phòng tái phát, phục hồi năng lượng và cải thiện chất lượng sống, và quản lý tích hợp với điều trị tây y là tốt nhất.

Q Tôi bị viêm loét đại tràng và hay bị phát ban da và đỏ mắt. Các triệu chứng ngoài ruột có liên quan đến IBD không?

A. Có. Các biểu hiện ngoài ruột của IBD có thể gồm viêm khớp, hồng ban nút ở da, viêm màng bồ đào (đỏ và đau mắt) và viêm đường mật xơ hóa nguyên phát. Khi viêm ruột được kiểm soát, hầu hết cải thiện cùng lúc.

Q Tôi có thể tập thể dục sau khi được chẩn đoán Crohn không? Hút thuốc có thực sự làm nặng Crohn không?

A. Tập aerobic nhẹ trong thuyên giảm giúp điều hòa miễn dịch, giảm mệt mỏi và nâng cao chất lượng sống. Hút thuốc là yếu tố nguy cơ mạnh được xác nhận làm tăng tái phát Crohn hơn gấp đôi, nên bạn phải bỏ thuốc.

Q Tôi nghe nói IBD làm giảm hấp thu dinh dưỡng. Có dưỡng chất nào tôi đặc biệt cần bổ sung không?

A. Thiếu sắt, vitamin D, canxi, folate và B12 rất phổ biến. Đặc biệt ở Crohn, khi ruột non bị ảnh hưởng, hấp thu vitamin tan trong dầu và B12 giảm mạnh. Việc kiểm tra thiếu hụt bằng xét nghiệm máu định kỳ và bổ sung là quan trọng.

Q Khi triệu chứng IBD nặng lên, tôi không chắc nên chịu đựng ở nhà hay đến bệnh viện ngay.

A. Phân máu nhiều, sốt kéo dài trên 38,5°C, đau bụng dữ dội, hoặc nôn trên 24 giờ không uống được nước cần cấp cứu ngay. Đặc biệt nếu nghi phình đại tràng nhiễm độc, phải đến ngay không trì hoãn để ngăn tình huống đe dọa tính mạng.

Q Tôi uống 5-ASA (mesalazine) hàng ngày. Dùng cùng thuốc thảo dược có an toàn không?

A. Nếu cách nhau về thời gian, nói chung có thể kết hợp. Chúng tôi khuyên uống thuốc thảo dược và tây y cách nhau 1-2 giờ, và bạn phải cho biết tất cả thuốc khi khám để điều chỉnh đơn.

Q Tôi đang giảm dần steroid. Thuốc thảo dược có giúp việc giảm liều không?

A. Giảm steroid phải luôn thực hiện cùng bác sĩ tiêu hóa, và điều trị y học cổ truyền có thể đóng vai trò hỗ trợ cho viêm ruột tái hoạt và mệt mỏi toàn thân phát sinh khi giảm liều. Tự giảm liều là nguy hiểm.

Q IBD có chữa khỏi được không? Tôi muốn biết trạng thái thuyên giảm duy trì được bao lâu.

A. Với công nghệ hiện nay, mục tiêu của IBD là duy trì thuyên giảm lâu dài hơn là chữa khỏi. Với điều trị phù hợp và quản lý lối sống đều đặn, nhiều người sống nhiều năm không triệu chứng.

Q Tôi nghe nói viêm loét đại tràng làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng. Tôi nên quản lý định kỳ như thế nào?

A. Bị viêm loét đại tràng càng lâu, nguy cơ ung thư đại tràng càng cao, nên theo dõi nội soi đại tràng định kỳ là thiết yếu. Hướng dẫn chuẩn là nội soi mỗi 1-2 năm sau khi đã qua 8-10 năm kể từ khởi phát.

Q Tại sao bệnh Crohn phát triển? Tôi nghe nói do bất thường miễn dịch, cụ thể đó là tình trạng gì?

A. Cốt lõi là phản ứng tự miễn trong đó hệ miễn dịch nhầm niêm mạc ruột là kẻ thù bên ngoài và tấn công nó. Bệnh được biết phát triển ở người có cơ địa di truyền khi mất cân bằng hệ vi sinh ruột và tác nhân môi trường chồng lấn.

Q Tôi nghe nói vi khuẩn đường ruột liên quan đến IBD. Chế độ ăn hay kháng sinh có thể là tác nhân kích hoạt không?

A. Đúng vậy. Chế độ ăn phương Tây, lạm dụng kháng sinh và môi trường quá sạch làm giảm sự đa dạng hệ vi sinh ruột và tăng nguy cơ phát triển IBD. Khi hệ vi sinh sụp đổ, hàng rào niêm mạc ruột suy yếu và xảy ra tăng hoạt miễn dịch.

Q Tôi sống ở Dongincheon, Incheon và thường ăn hải sản như cá sống. Có thực phẩm nào cần tránh khi bị IBD không?

A. Chế độ ăn ít cặn bã là nguyên tắc cơ bản; rau sống, ngũ cốc nguyên hạt, hạt và cá sống có thể kích thích ruột trong đợt bùng phát nên cần thận. Thực phẩm kích hoạt khác nhau ở mỗi người, nên ghi nhật ký ăn uống để nhận biết mẫu của mình là quan trọng.

Q Tôi là nhân viên văn phòng chịu nhiều căng thẳng, mỗi khi căng thẳng là ruột lại trử chứng. IBD có thực sự liên quan đến căng thẳng không?

A. Có. Căng thẳng làm tăng tính thấm ruột và kích thích phản ứng miễn dịch thông qua trục ruột-não, gây bùng phát IBD. Quản lý căng thẳng là thiết yếu để kiểm soát triệu chứng.

Q Tôi muốn quản lý IBD tại Dong-gu, Incheon. Tôi nên kết hợp điều trị tại phòng khám y học cổ truyền và nội khoa như thế nào?

A. Cách an toàn nhất là duy trì điều trị hiện tại tại phòng khám nội khoa trong khi phòng khám y học cổ truyền đóng vai trò hỗ trợ củng cố thuyên giảm, phục hồi mệt mỏi và tái tạo niêm mạc ruột. Việc thành thật báo cho cả hai nơi về điều trị bạn nhận ở nơi kia là quan trọng.

Q Tôi cần điều trị y học cổ truyền bao lâu trước khi cảm nhận hiệu quả? Tôi muốn biết các giai đoạn điều trị.

A. Theo giai đoạn thuyên giảm, mệt mỏi toàn thân và khó chịu bụng thường bắt đầu giảm từ khoảng 1 tháng. Chúng tôi khuyến nghị điều trị đều đặn 3-6 tháng nhằm phục hồi niêm mạc và phòng tái phát.

Q Tôi nên chuẩn bị gì trước khi đến phòng khám y học cổ truyền lần đầu?

A. Mang theo báo cáo nội soi đại tràng gần đây, danh sách thuốc đang dùng và kết quả xét nghiệm máu (CRP, calprotectin v.v.) giúp khám nhanh và chính xác hơn nhiều. Nhật ký triệu chứng (khi nào nặng lên) cũng hữu ích.

Q Tôi được chẩn đoán viêm loét đại tràng và đang dùng thuốc sinh học. Điều trị y học cổ truyền có giúp thêm không?

A. Trong khi thuốc sinh học duy trì thuyên giảm, kết hợp điều trị y học cổ truyền có thể điều chỉnh cả khả năng phục hồi niêm mạc và cân bằng miễn dịch. Không giảm đột ngột thuốc hiện có mà kết hợp để giảm tần suất tái phát.

Q Trong đợt bùng phát Crohn, đau bụng và tiêu chảy của tôi rất nặng. Thuốc thảo dược có giúp ngay cả khi trở nặng cấp tính không?

A. Khi trở nặng cấp tính, điều trị tây y (steroid v.v.) ưu tiên, còn y học cổ truyền mạnh hơn ở việc ổn định và phòng tái phát sau giai đoạn cấp. Một số trường hợp kết hợp để hỗ trợ giảm nhẹ, nên hãy quyết định sau khi hỏi bác sĩ.